Wiele osób może nie wiedzieć, że w Polsce istnieje instytucja Rzecznika Praw Obywatelskich. Jest to funkcja niezwykle pożyteczna w dbaniu o standardowe prawa obywatelskie, przysługujące danej jednostce. Dlatego warto przybliżyć obowiązki pełnione przez Rzecznika i metody jakie mu przysługują przy rozwiązaniu problemów zwykłych obywateli.

STANOWISKO RZECZNIKA – CHARAKTERYSTYKA
Aktualnie Rzecznik powoływany jest na wniosek Marszałka Sejmu albo 35 posłów, aby objął posadę wymagana jest większość Sejmu i Senatu. Stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO) stworzono pod koniec PRL w 1987 roku. Było pierwszym niezależnym od władzy organem sprawującym opiekę nad obywatelem i jego prawami. Po epoce licznych protestów i brutalnego tłumienia ich uczestników oraz internowania przedstawicieli opozycji było ono wręcz niezbędne do dalszych rozmów na szczeblu politycznym.
RPO działa we współpracy ze swoim biurem, który odpowiada na konkretne sprawy w różnych regionach kraju.

Do tej pory tę funkcję sprawowało 7 osób przez 5-letnią kadencję (zapisaną w Konstytucji z 1997 roku). Wśród nich byli:

  1. prof. Ewa Łętowska
  2. prof. Tadeusz Zieliński
  3. prof. Adam Zieliński
  4. prof. Andrzej Zoll
  5. dr Janusz Kochanowski
  6. prof. Irena Lipowicz
  7. prof. Adam Bodnar

CZYM ZAJMUJE SIĘ RPO?
Podstawowym zadaniem jest nadzór władz nad przestrzeganiem praw człowieka i obywatela. Rzecznik ma możliwość sprawdzenia konkretnej sprawy „z urzędu”, czyli natychmiastowo. Jeśli osoba uzna, że instytucje państwowe ją dyskryminują lub łamią wspomniane prawa, to może zgłosić skargę do biura RPO. Po wpłynięciu takiej skargi Rzecznik może:

  • zanalizować całą sprawę pod kątem zgodności z prawem,
  • interweniować w określonym organie państwowym,
  • złożyć wniosek do Trybunału Konstytucyjnego,
  • zadać pytanie prawne Sądowi Najwyższemu,
  • wnosić skargi kasacyjne od wyroków sądów.